Chương trình vừa học vừa làm (formation en alternance)

Nếu bạn đã có mặt ở Pháp rồi ( bằng chương trình dự bị tiếng chẳng hạn) và đã từng có kinh nghiệm làm việc tại Việt Nam ( không có cũng không sao 🙂 ), thì sao không tận dụng cơ hội này để tìm cho mình chương trình vừa học vừa làm Formation en alternance. Chương trình này áp dụng từ bậc học nghề (CAP, Bac Pro, BTS) đến cử nhân (Licence) và Thạc sĩ (Master).


 

Xem thêm : Du học Pháp – cách tìm kiếm chương trình học 

Chương trình vừa học vừa làm ( formation en alternance) là chương trình đào tạo liên kết giữa cơ sở đào tạo ( trường nghề, trường đại học, trường trung học …) với công ty để giúp học viên tiếp cận được với thực tế công việc. Học viên sẽ có 2 ngày học lý thuyết tại trường và 3 ngày thực tập tại công ty. Lịch học này có thể thay đổi tùy theo thỏa thuận giữa trường và công ty. 

Học viên được trả lương theo qui định và được kí kết hợp đồng lao động. Hợp đồng này có hai loại là hợp đồng chuyên nghiệp (le contrat de professionnalisation) và hợp đồng học việc (le contrat d’apprentissage).  



Nhiều công ty còn cung cấp phiếu ăn ( tickets-restaurants), tiền thưởng ( primes), lương tháng 13 (un treizième mois) và trợ cấp tiền đi lại (des indemnités de transport) cho người học việc (les apprentis).  Chính phủ cũng dành khá nhiều ưu đãi cho người học việc ( xem chi tiết tại đây). Vào cuối hợp đồng, người học việc có thể được thuê trong công ty. Nếu không, người học việc được coi là thất nghiệp (salarié sans emploi)  và có thể đăng ký với Assedic để hưởng lợi từ trợ cấp thất nghiệp (l’allocation chômage). 

1. Một số lưu ý quan trọng 

Khi tham dự chương trình vừa học vừa làm bạn nên lưu ý một số điều kiện và một số cách để tìm kiếm công ty được nhanh chóng nhất :

  • Có mặt ở Pháp tối thiểu 1 năm (ví dụ bạn có mặt tại Pháp tháng 9/2018 và khóa học bắt đầu vào tháng 9/2019 thì bạn đủ yêu cầu)
  • Có độ tuổi ≤ 30 (bạn cần xem chi tiết ở dưới vì một số vùng độ tuổi giới hạn là ≤ 26 tuổi)
  • Bạn cần ra Direccte (không phải perfecture) để xin giấy phép làm việc (APT – Autorisation provisoire de travail) khi kí hợp đồng vừa học vừa làm.
  • Bạn nên xin thời khóa biểu (calendrier de formation) của trường để biết chính xác lịch học và lịch đi làm, khi đó bạn sẽ ghi chú vào thư động lực (lettre de motivation) để công ty tuyển dụng nắm được thời gian chính xác. 
  • Tìm trường và tìm công ty sẽ tiến hành song song cùng lúc nhưng tìm kiếm công ty quan trọng hơn  😎  và bạn nên khởi động việc tìm kiếm này bắt đầu từ tháng 1 . Bạn kiếm trễ thì sẽ khó khăn hơn vì các bạn khác đã xí chỗ trước rồi  😆 
  • Khi tìm kiếm công ty, đừng ngại gửi hồ sơ ứng tuyển đến công ty mà bạn quan tâm dù họ không đang tuyển dụng hoặc tuyển dụng vị trí mà bạn thấy bạn chưa đủ kinh nghiệm để ứng tuyển ( ví dụ như khách sạn A đăng tuyển vị trí lễ tân và yêu cầu 1 năm kinh nghiệm – bạn đang muốn học BTS ngành nhà hàng khách sạn mảng lưu trú (BTS Management en Hôtellerie-Restauration Option C Unités d’hébergement), hãy mạnh dạn gửi CV ứng tuyển nhưng lưu ý trên phần Object trong lettre de motivation bạn cần ghi rõ bạn muốn tìm công ty để kí hợp đồng vừa học vừa làm  😉 

2.Hợp đồng học nghề (Contrat d’apprentissage)

Hợp đồng học nghề là hợp đồng bằng văn bản có thời hạn (CDD) hoặc thời hạn không xác định (CDI) giữa người lao động và người sử dụng lao động. Nó cho phép học viên theo một chương trình đào tạo vừa học vừa làm ( formation en alternance) trong công ty dưới sự chịu trách nhiệm của người dạy nghề và trung tâm đào tạo nghề (centre de formation des apprentis – CFA) từ 1 đến 3 năm. Độ tuổi qui định của học viên để có thể kí kết hợp đồng này là từ 16 – 30 tuổi. Một số vùng như Auvergne-Rhône-Alpes, Corse, Normandie, Provence-Alpes-Côte d’Azur thì độ tuổi tối đa là 25. Đối với người khuyết tật thì không có giới hạn về độ tuổi.

Bảng bên dưới thể hiện mức lương dành cho người học việc . Mức lương được tính dựa vào lương tối thiểu (SMIC). Từ tháng 01/2019, SMIC là 1521,22 € / tháng

Năm kí hợp đồng / Độ tuổi của người học việc< 18 tuổi Từ 18 tuổi đến 21 tuổi > 21 tuổi
Năm thứ 125% SMIC41% SMIC53% SMIC
Năm thứ 237% SMIC49% SMIC61% SMIC
Năm thứ 353% SMIC65% SMIC78% SMIC

Thời gian học tại CFA và thực hành tại công ty thay đổi tùy theo chương trình đào tạo, có thể là 2 ngày tại CFA và 3 ngày tại công ty hoặc 1 tháng tại CFA và 1 tháng tại công ty. Thời gian làm việc của học viên giống với thời gian của các nhân viên khác và được cố định ở mức 35 giờ mỗi tuần. Học viên cũng sẽ có 5 tuần nghỉ phép có lương. Ngoài ra, để chuẩn bị cho bài kiểm tra, học viên có quyền nghỉ thêm 5 ngày làm việc trong tháng trước đó. Những ngày này ngoài thời gian nghỉ có lương và được thanh toán

3. Hợp đồng chuyên nghiệp (Contrat de professionnalisation)

Một hợp đồng làm việc xen kẽ giữa một nhà tuyển dụng tư nhân (employeur du secteur privé) và một nhân viên đáp ứng các tiêu chí nhất định. Độ tuổi kí kết hợp đồng này là từ 16 – 25 tuổi cho những người theo học chương trình đào tạo ban đầu ( formation initiale) hoặc cho những người kiếm việc từ 26 tuổi trở lên hoặc 1 số đối tượng khác. Hợp đồng kí kết giữa học viên và công ty có thể là hợp đồng làm việc có thời hạn (CDD) hoặc vô thời hạn (CDI) . Thời gian làm việc, được đề cập trong hợp đồng, bao gồm thời gian đào tạo. Nhân viên theo hợp đồng chuyên nghiệp không thể làm việc nhiều giờ hơn các nhân viên khác của công ty trong cùng một tuần. Thù lao được tính theo mức lương tối thiểu (SMIC) và thay đổi tùy theo độ tuổi và trình độ chuyên môn của nhân viên. 

Bảng bên dưới thể hiện mức lương dành cho người kí hợp đồng chuyên nghiệp.

Tuổi / Bằng cấpBằng phổ thông cơ sở (Niveau 4) hoặc bằng cấp thấp hơn trình độ tú tài (Bac)Bằng nghề tương đương tú tài hoặc bằng cấp cao hơn tú tài
< 21 tuổitối thiểu 55% SMICtối thiểu 65% SMIC
Tuừ 21 tuổi đến 25 tuổitối thiểu 70% SMICtối thiểu 80% SMIC
Từ 26 tuổi trở lêntối thiểu SMIC hoặc 85% của mức lương quy ước của công tytối thiểu SMIC hoặc 85% của mức lương quy ước của công ty

4. Sự khác nhau giữa hợp đồng học nghề và hợp đồng chuyên nghiệp

Trong khuôn khổ của chương trình vừa học vừa làm, hợp đồng học nghề ( dành cho ai đăng kí chương trình đào tạo ban đầu – formation initiale) và hợp đồng chuyên nghiệp ( dành cho người đăng kí chương trình đào tạo liên tục – formation continue) là 2 loại hợp đồng làm việc kết hợp đào tạo lý thuyết trong một cơ sở giáo dục và đào tạo thực tế trong một công ty. Việc kí kết hợp đồng nào là tùy vào độ tuổi của đối tượng học nghề, bằng cấp mong muốn đạt được và mức lương nhưng đối với cả hai loại hợp đồng này thì nhà tuyển dụng đều được lợi trong việc miễn trừ các khoản đóng góp an sinh xã hội.

 

Độ tuổi và đối tượng để kí hợp đồng

  • hợp đồng học nghề dành cho thanh thiếu niên từ 16 đến 30 tuổi ( hoặc 25 tuổi đối với một số vùng như Auvergne-Rhône-Alpes, Corse, Normandie, Provence-Alpes-Côte d’Azur)
  • hợp đồng chuyên nghiệp liên quan đến những người trẻ tuổi từ 16 đến 25, người tìm việc từ 26 tuổi trở lên, người thụ hưởng tiền thưởng hoạt động (prime d’activité), phụ cấp đoàn kết cụ thể (ASS – l’allocation spécifique de solidarité), trợ cấp người trưởng thành tàn tật (AAH- l’allocation adulte handicapé) hoặc một hợp đồng tích hợp duy nhất (CUI-contrat unique d’insertion).
  • Đối với hợp đồng học nghề, sẽ có những điều khoản vi phạm hợp đồng, đặc biệt đối với những người được công nhận là công nhân tàn tật ( travailleur handicapé ) và cho người sáng lập (créateurs) hoặc người mua doanh nghiệp (repreneurs d’entreprise)

Bằng cấp đạt được

  • Hợp đồng học nghề cho phép người học có được một bằng cấp dẫn đến một bằng tốt nghiệp hoặc một danh hiệu chuyên nghiệp được đăng ký trong Sổ đăng ký quốc gia về chứng chỉ chuyên nghiệp (RNCP).
  • Hợp đồng chuyên nghiệp giúp người học có thể đạt được một bằng cấp: được đăng ký tại RNCP (bằng tốt nghiệp hoặc danh hiệu), hoặc được công nhận trong phân loại của một thỏa thuận tập thể chi nhánh quốc gia (convention collective nationale de branche), hoặc được cấp giấy chứng nhận trình độ chuyên môn (CQP – certificat de qualification professionnelle).

Thời hạn của hợp đồng & số giờ đào tạo

  • Hợp đồng học nghề có thời hạn giới hạn theo chương trình đào tạo và số giờ đào tạo phải ít nhất là 400h/ năm.
  • Hợp đồng chuyên nghiệp có thể được ký kết với một thời hạn cố định (CDD) hoặc không xác định (CDI) và số giờ đào tạo phải tối thiểu là 70h trong khoảng thời gian tối đa là 12 tháng.

Thù lao

Thù lao của hợp đồng học việc tăng theo năm kí hết hợp đồng và tuổi của người học việc, cụ thể là lương từ 25% Smic (người học việc 16 tuổi không có bằng tốt nghiệp) đến 78% Smic (người học việc từ 21 tuổi trở lên).

Đối với  hợp đồng chuyên nghiệp, người học việc được trả mức lương cao hơn và nó tăng theo tuổi và bằng cấp đạt được ban đầu của người học việc, cụ thể từ 55% SMIC đến SMIC cho người có bằng cấp thấp hơn tú tài, từ 65% SMIC đến SMIC cho người có bằng tú tài hoặc cao hơn.

5. Cách tìm kiếm công ty 

Có những trường đã có sẵn công ty rồi nên bạn không phải nhọc công tìm kiếm.  Còn đa số trường thì bạn phải tự tìm công ty mà thôi. Tìm kiếm công ty là yếu tố quyết định để bạn có thể được nhận vào chương trình vừa học vừa làm. Công cuộc tìm kiếm này có thể mất đến vài tháng, do đó hãy bắt đầu ngay từ bây giờ trước khi quá muộn 😎 .  Đôi khi, bạn rải hàng chục CV và chẳng nhận được hồi âm là chuyện hết sức bình thường và bạn đừng nản chí vì lý do này  😎 . Gửi CV và thư động lực (lettre de motivation) đến các trang web đăng tin tuyển dụng / các trang web của công ty hoặc đến thẳng cửa hàng (áp dụng cho những bạn học nghề như làm bánh, bếp, uốn tóc, trang điểm…) hoặc các hội chợ việc làm là cách tốt nhất để tìm công ty cho chính bạn. Dưới đây là gợi ý một số trang web : 

Muốn tìm kiếm nhanh chóng hơn thì bạn có thể vào web Adzuna bên dưới và đánh từ khóa alternance nhé và đừng quên đăng kí email để nhận thông báo mỗi khi có việc làm mới  😉 

=> Đến trang Adzuna (trang web tập hợp hơn 700.000 việc làm tại Pháp từ hơn 178 trang web khác)

Adzuna

Thời gian làm việc trong công ty sẽ từ 30 đến 35 giờ/tuần và người học việc sẽ phải chịu những ràng buộc giống như một nhân viên làm việc toàn thời gian. Áp lực công việc có thể gây mệt mỏi cho những sinh viên khi tham gia chương trình vừa học vừa làm này nhưng bạn sẽ có những chuẩn bị tốt hơn vì bạn có cơ hội cọ xát với thực tế với công việc.

Bằng cấp bạn nhận được sẽ không có gì khác so với những sinh viên học toàn thời gian (les étudiants à plein temps) nhưng cơ hội tìm kiếm việc làm sau khi tốt nghiệp của bạn sẽ cao hơn.  Tham gia chương trình vừa học vừa làm là mang lại cho chính bạn hộ chiếu để làm việc  (L’alternance, un passeport vers l’emploi )  😉 .

 

Facebook Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *